गडचिरोलीत शेतकरी पाण्यासाठी त्रस्त; प्रकल्प अडकले, उद्योगांना मात्र मोकळा रस्ता

 ✍️ लोकवाणी आवाज टिम 

 📅 २० मार्च २०२६

गडचिरोलीत सिंचनाची सोय नसल्यामुळे शेतकरी पंपाच्या सहाय्याने पिकांना पाणी देताना (प्रातिनिधिक छायाचित्र

गडचिरोली: इथला शेतकरी आजही पावसावरच शेती करतोय. पाऊस झाला तर पीक, नाहीतर नुकसान — एवढीच साधी पण कठीण परिस्थिती आहे. अनेक गावांमध्ये अजूनही पाण्याची नीट सोय नाही, त्यामुळे शेतीवर पूर्ण भरोसा ठेवणं अवघड झालंय.

अलीकडच्या पत्रकार परिषदेत माजी आमदार Ramakrishna Madavi (रामकृष्ण मडावी) यांनी हा मुद्दा मांडला. त्यांनी सांगितलं की तुलतुली आणि कारवाफा हे सिंचन प्रकल्प 1978 पासून मंजूर आहेत, पण अजूनही पूर्ण झाले नाहीत. हे प्रकल्प वेळेत झाले असते तर शेतकऱ्यांची परिस्थिती वेगळी असती, असं त्यांनी नमूद केलं. तसेच शेतकऱ्यांसाठी पाण्याची कायमची सोय व्हावी, अशी मागणीही त्यांनी केली.

संबंधित बातमी वाचा: शेतकऱ्यांसाठी 103 कोटींचा स्मार्ट प्रकल्प; कोणाला होणार फायदा?

लोकवाणी आवाजचा मुद्दा: शेतकऱ्यांसाठी अडथळे, उद्योगांसाठी सोय?

लोकवाणी आवाज तर्फे सरळ चित्र असं दिसतं — शेतीसाठी प्रकल्प करायचे म्हटलं की लगेच जंगल, पर्यावरण, नियम… हे सगळं पुढे येतं. “जंगल कापता येणार नाही” म्हणून प्रकल्प वर्षानुवर्षे अडकून राहतात. शेतकऱ्यांना पाणी मिळत नाही.

पण कारखाने उभे करायचे असतील तर हजारो एकर जमीन सहज दिली जाते. जंगल साफ होतं, परवानग्या मिळतात… तेव्हा काहीच अडत नाही.

म्हणजेच शेतकऱ्यांसाठी वेगळे नियम, आणि उद्योगांसाठी वेगळे — अशीच परिस्थिती दिसते.

दुसरी मोठी गोष्ट म्हणजे इतर जिल्ह्यांतील प्रकल्पांचा फटका गडचिरोलीलाच बसतो. भंडारा-चंद्रपूरकडचे प्रकल्प झाले, पण त्याचं पाणी शेवटी इथल्या भागात सोडलं जातं. त्याचा परिणाम शेतीवर होतो — जमीन खराब होते, पिकांचं नुकसान होतं.

नुकसान मोठं… पण मदत मात्र कमी. अनेक शेतकरी सांगतात की भरपाई ही झालेल्या तोट्याच्या मानाने अपुरीच असते.

हेही वाचा : शेतकऱ्यांसाठी 103 कोटींचा स्मार्ट प्रकल्प; कोणाला होणार फायदा?

गडचिरोलीत सगळं आहे — जमीन, पाणी, जंगल… पण तरीही शेतकरी अडचणीत आहे. कारण त्याच्या गरजांकडे लक्ष दिलं जात नाही.

आज प्रश्न सरळ आहे — हा विकास शेतकऱ्यांसाठी आहे की फक्त उद्योगांसाठी?

जर खरंच बदल करायचा असेल, तर आधी सिंचन प्रकल्प पूर्ण करा, शेतकऱ्यांना पाणी द्या आणि झालेल्या नुकसानीची भरपाई द्या. नाहीतर विकासाच्या नावाखाली शेतकरीच मागे राहणार, अशी भीती वाढते आहे.

गडचिरोलीत शेतकऱ्यांना पाण्याची समस्या का आहे?

जिल्ह्यात सिंचन प्रकल्प पूर्ण न झाल्यामुळे आणि बारमाही पाण्याची सोय नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना पावसावर अवलंबून राहावे लागते.

सिंचन प्रकल्प का अडकले आहेत?

जंगल, परवानग्या आणि प्रशासकीय अडथळ्यांमुळे अनेक प्रकल्प वर्षानुवर्षे प्रलंबित आहेत.

कारखान्यांसाठी जमीन कशी मिळते?

उद्योगांसाठी जमीन मंजुरी आणि प्रक्रिया जलद होते, त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात जमीन उपलब्ध होते.

शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई मिळते का?

नुकसान भरपाई मिळते, पण अनेक वेळा ती प्रत्यक्ष झालेल्या तोट्याच्या तुलनेत खूप कमी असते.