माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ अभियान सुरू; गावांना कोटींची बक्षिसे, आरोग्य सेवेला नवी दिशा

 ✍️ लोकवाणी आवाज टिम 

 📅 ६ एप्रिल २०२६

माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ अभियानातून गावागावात आरोग्य सेवा आणि चांगल्या कामासाठी कोटींची बक्षिसे

महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात आरोग्य सेवा अधिक मजबूत व्हावी आणि लोकांना लहानसहान उपचारांसाठी शहराकडे जावं लागू नये, यासाठी राज्य सरकारने ‘माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ हे अभियान सुरू केलं आहे. एप्रिलपासून सुरू झालेल्या या उपक्रमामुळे आता गावपातळीवरच आरोग्य सुविधा अधिक प्रभावीपणे उपलब्ध करून देण्यावर भर दिला जाणार आहे.

या अभियानाच्या पार्श्वभूमीवर सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या वतीने श्रीमती काशीबाई नवले वैद्यकीय महाविद्यालय व सामान्य रुग्णालय येथे विभागीय कार्यशाळा घेण्यात आली. जिल्ह्यातील अधिकारी, कर्मचारी आणि पदाधिकारी यात सहभागी झाले होते. हे अभियान फक्त सरकारी पातळीवर मर्यादित न राहता लोकांच्या सहभागातून एक व्यापक आरोग्य चळवळ उभी राहावी, असा सरकारचा प्रयत्न आहे.

👉 आपला दवाखाना निर्णय मोठा बदल! जनआरोग्य समितीबाबत सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय जाणून घ्या

या योजनेत गावापासून ते राज्यस्तरापर्यंत आरोग्य यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यावर भर दिला आहे. स्वच्छता, शुद्ध पाणी, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि पोषण या मूलभूत बाबींमध्ये सुधारणा करून नागरिकांचे आरोग्य उंचावण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. त्यामुळे तळागाळातील लोकांपर्यंत आरोग्य सेवा अधिक सहजपणे पोहोचेल, अशी अपेक्षा आहे.

उपचारांपेक्षा प्रतिबंधावर भर; आरोग्यदायी सवयींना प्राधान्य

या मोहिमेचं वैशिष्ट्य म्हणजे आजार झाल्यावर उपचार करण्यापेक्षा तो होऊच नये यासाठी आधीपासून उपाययोजना करणे. नियमित आरोग्य तपासणी, स्वच्छता, योग्य आहार आणि आरोग्यदायी सवयी याबाबत जनजागृती केली जाणार आहे. संसर्गजन्य आजारांसोबतच मधुमेह, रक्तदाब यांसारखे असंसर्गजन्य आजार, तसेच माता-बाल आणि मानसिक आरोग्य यांनाही या अभियानात प्राधान्य देण्यात आले आहे.

या अभियानासाठी राज्य, जिल्हा आणि गाव अशा तीन स्तरांवर समित्या स्थापन करण्यात आल्या आहेत. आरोग्य मंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्या अध्यक्षतेखालील राज्यस्तरीय समिती संपूर्ण प्रक्रियेवर देखरेख ठेवणार आहे. तर आरोग्य विभागाच्या प्रधान सचिवांच्या नेतृत्वाखालील कृती समिती प्रत्यक्ष कामाचे नियोजन आणि अंमलबजावणी पाहणार आहे. गाव पातळीवर आरोग्याचे मूल्यांकन करण्यासाठी ठराविक निकष निश्चित करण्यात आले असून, त्या आधारे गावांचे मूल्यमापन केले जाणार आहे.

👉 अपघात झाल्यावर पैसे लागणार नाहीत! कॅशलेस उपचार योजना काय आहे, पूर्ण माहिती वाचा

या निकषांनुसार ७० टक्क्यांपेक्षा जास्त गुण मिळवणाऱ्या गावांना ‘आरोग्यसंपन्न गाव’ म्हणून गौरविण्यात येणार आहे. या अभियानासाठी राज्य सरकारने सुमारे ८०.७५ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या जिल्हा परिषद, पंचायत समिती, गाव तसेच आरोग्य केंद्रांना लाखो ते कोटी रुपयांची बक्षिसे देऊन प्रोत्साहित केले जाणार आहे.

हे अभियान दरवर्षी १ एप्रिल ते ३१ मार्च या कालावधीत राबवले जाणार असल्यामुळे गावांना सातत्याने आपली कामगिरी सुधारण्याची संधी मिळणार आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागात आरोग्याबाबत सकारात्मक बदल घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

‘माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ अभियान नेमकं काय आहे?

हे राज्य सरकारचं अभियान आहे, ज्यामध्ये गावागावात आरोग्य सेवा सुधारून गाव पूर्णपणे निरोगी बनवण्याचा उद्देश आहे.

या योजनेत गावांना काय फायदा होणार?

गावात आरोग्य सेवा सुधारेल, स्वच्छता वाढेल आणि चांगलं काम करणाऱ्या गावांना लाखोंपासून कोटींपर्यंत बक्षिसे मिळतील.

‘आरोग्यसंपन्न गाव’ किताब कसा मिळतो?

ठरवलेल्या निकषांनुसार ७०% पेक्षा जास्त गुण मिळवणाऱ्या गावांना हा किताब दिला जातो.

या योजनेत कोणकोण सहभागी असतात?

ग्रामपंचायत, आरोग्य विभाग, जिल्हा परिषद आणि स्थानिक नागरिक सगळे मिळून ही योजना राबवतात.

ही योजना किती काळ चालणार आहे?

ही योजना दरवर्षी एप्रिल ते मार्च या कालावधीत राबवली जाणार आहे.